Μια σπάνια φωτογραφική στιγμή από τη Σμύρνη των τελευταίων χρόνων πριν από την Μικρασιατική Καταστροφή…
Στην εξέδρα του ιστορικού Σταδίου του Πανιωνίου, στην Πούντα της Σμύρνης, ανάμεσα σε επισήμους, στρατιωτικούς και ανθρώπους του Συλλόγου, διακρίνεται ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος Καλαφάτης.
Όχι ακόμη ο Εθνομάρτυρας που έμελλε να παραδώσει η Ιστορία στην αιωνιότητα.
Αλλά ο Ποιμενάρχης μιας ζωντανής ακόμη Σμύρνης…
Ο Χρυσόστομος υπήρξε θερμός υποστηρικτής της αθλητικής ζωής της πόλης και η συμβολή του στην απόκτηση του ιδιόκτητου Σταδίου του Πανιωνίου στην Πούντα, που εγκαινιάστηκε το 1912, υπήρξε καθοριστική.
Ακόμη πιο πολύτιμη, όμως, είναι η προσωπική μαρτυρία του ανιψιού του, Χρήστου Καλαφάτη, από το οικογενειακό αρχείο του οποίου προέρχεται η φωτογραφία. Θυμόταν τον θείο του να τον παίρνει μαζί του, όταν ήταν παιδί, στους ποδοσφαιρικούς αγώνες του Πανιωνίου και του Απόλλωνα της Σμύρνης και να δίνει, κατά την έναρξη του πρωταθλήματος, το εναρκτήριο λάκτισμα.
Κοιτάζοντας σήμερα αυτή τη φωτογραφία, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, δύσκολα μένει κανείς μόνο στα πρόσωπα που αποτυπώθηκαν επάνω της.
Γιατί πίσω τους υπάρχει μια ολόκληρη πόλη.
Η Σμύρνη που πήγαινε ακόμη στο γήπεδο…

Που χειροκροτούσε τους αθλητές της…

Που δημιουργούσε, ονειρευόταν και ζούσε, χωρίς ακόμη να γνωρίζει πόσο λίγο της απέμενε…
Η συγκεκριμένη φωτογραφία είχε παρουσιαστεί από εμένα για πρώτη φορά στο προσωπικό μου προφίλ το 2012. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα επιστρέφει σήμερα, για να συναντήσει ξανά το βλέμμα μας.
Η σπάνια αυτή φωτογραφία παρουσιάζεται ύστερα από ιδιαίτερα προσεκτική ψηφιακή επεξεργασία, με μοναδικό σκοπό την καλύτερη ανάδειξη όσων η ίδια η πρωτότυπη λήψη διέσωσε μέσα στον χρόνο. Διορθώθηκαν αποκλειστικά η φωτεινότητα, οι σκοτεινοί τόνοι και η συνολική αναγνωσιμότητά της, χωρίς καμία ανακατασκευή, προσθήκη ή αυθαίρετη αλλοίωση προσώπων και ιστορικών λεπτομερειών. Κάθε φυσιογνωμία, κάθε στάση και κάθε βλέμμα παρέμειναν ακριβώς όπως καταγράφηκαν εκείνη τη μακρινή ημέρα στη Σμύρνη. Γιατί ένα ιστορικό τεκμήριο δεν χρειάζεται να γίνει «καινούργιο» για να μας συγκινήσει! Xρειάζεται μονάχα να καθαριστεί προσεκτικά από τη σκόνη του χρόνου, ώστε να μπορέσει να μας μιλήσει ξανά με τη δική του, ανόθευτη αλήθεια.
Η αρχική δημοσίευση του 2012, μαζί με την αυθεντική μορφή της φωτογραφίας, παρατίθεται με σχετικό σύνδεσμο στα σχόλια και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σημερινής παρουσίασης.
Και ίσως αυτή η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος αυτές ακριβώς τις ημέρες του Αυγούστου…
Γιατί λίγο αργότερα, στις τραγικές τελευταίες ημέρες του 1922 (27 Αυγούστου. Όμως, κατά το Γρηγοριανό (Νέο) Ημερολόγιο, το οποίο καθιερώθηκε αργότερα στην Ελλάδα, η ημερομηνία αυτή αντιστοιχεί στις 10 Σεπτεμβρίου 1922), ο Χρυσόστομος θα αρνιόταν να εγκαταλείψει τη Σμύρνη και το ποίμνιό του και θα οδηγούνταν στο μαρτυρικό του τέλος…
Ο άνθρωπος που βλέπουμε σήμερα καθισμένο ανάμεσα στους ανθρώπους της πόλης του, έμελλε λίγο αργότερα να γίνει ένα από τα αιώνια σύμβολα της θυσίας της.
Και η Σμύρνη που φαίνεται ακόμη να ανασαίνει πίσω από αυτή τη φωτογραφία, θα περνούσε κι εκείνη, μαζί του, από τη ΖΩΗ στην ΜΝΗΜΗ…