17 Οκτωβρίου 1941….
Το πρώτο ολοκαύτωμα των Ναζί στην Ευρώπη.
Μετά την σφαγή και την πυρπόληση, τα δύο χωριά του Νομού Σερρών ( Άνω και Κάτω Κερδύλλια) δεν κατοικήθηκαν ποτέ ξανά. Εξαφανίστηκαν από τον χάρτη δυο ολόκληρα χωριά από τους Γερμανούς! Οι χήρες και τα ορφανά δεν επέστρεψαν στα ερείπια και δημιούργησαν αργότερα κοντά στην θάλασσα τα σημερινά Νέα Κερδύλλια(μέλος του δικτύου μαρτυρικών πόλεων και χωριών).
Είναι η πρώτη ομαδική εκτέλεση αμάχων από τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής των Ναζί στην Ευρώπη κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Επί πολλά χρόνια τα παιδάκια στην περιοχή των Κερδυλλίων (δίπλα στην Αμφίπολη) στον Στρυμονικό Κόλπο, νόμιζαν ότι οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο φορούν μόνο μαύρα ρούχα!
Αυτά έβλεπαν στο χωριό τους… μαυροφορεμένες τις αδερφές, τις μάνες, τις συγχωριανές και έτσι πίστευαν ότι γίνεται παντού.
Δεν είχαν άλλες προσλαμβάνουσες εικόνες.
Και ξαφνιάζονταν, όταν αργότερα σε κάποιο άλλο μέρος αντίκριζαν γυναίκες και κορίτσια με πολύχρωμα φορέματα και έγχρωμες μαντίλες!
Η Σφαγή στα Άνω και Κάτω Κερδύλια (Ολοκαύτωμα των Κερδυλίων ή Σφαγή των Κερδυλίων) αποτελεί μια από τις πιο γνωστές ανθρώπινες τραγωδίες κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην Ελλάδα και μια από τις πρώτες πανευρωπαϊκά, καθώς περισσότεροι από 200 άμαχοι κάτοικοι των Άνω Κερδυλίου και Κάτω Κερδυλίου εκτελέστηκαν από στρατιώτες της γερμανικής Βέρμαχτ στις 17 Οκτωβρίου 1941, ως αντίποινα για την δράση ανταρτών στην περιοχή.
Ο τελευταίος επιζών του ολοκαυτώματος των Κερδυλίων, Παναγιώτης Τσάγκας (1927-2022), έφυγε από την ζωή σε ηλικία 95 ετών στις 10 Φεβρουαρίου 2022.
