ΑρχικήΔιαφοραΣμύρνη, η γη της Αιολίας

Σμύρνη, η γη της Αιολίας

Η Σμύρνη βρίσκεται στον ανατολικό μυχό του ομώνυμου Κόλπου της Σμύρνης, 90 χλμ. ανατολικά του Τσεσμέ, έναντι της νήσου Χίου, στα κεντρικά τουρκικά παράλια του Αιγαίου πελάγους.

Το 2019, η πόλη της Σμύρνης είχε πληθυσμό 2.972.000 κατοίκων, ενώ η ομώνυμη επαρχία είχε πληθυσμό 4.367.251 κατοίκων.

Η μητροπολιτική περιοχή της πόλης εκτείνεται στα νερά του κόλπου της Σμύρνης και κατά μήκος του δέλτα του ποταμού Γκεντίζ στα βόρεια, ενώ στα ανατολικά εκτείνεται κατά μήκος μιας προσχωσιγενούς πεδιάδας στα ανατολικά την οποία δημιούργησαν διάφορα μικρά ρέματα και στα νότια κατά μήκος ενός πιο ανώμαλου ανάγλυφου.

Στην κλασική αρχαιότητα, η συγκεκριμένη πόλη ήταν γνωστή ως Σμύρνη.

Έτσι ήταν γνωστή στα αγγλικά και πολλές άλλες γλώσσες μέχρι το 1930 περίπου, όταν μια εκστρατεία της κυβέρνησης της Τουρκίας είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή επικράτηση του τουρκικού ονόματος Ιζμίρ έναντι του ελληνικού.

Ωστόσο, το ιστορικό όνομα Σμύρνη χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων στα ελληνικά, στα αρμενικά (Զմյուռնիա, Ζμιούρνια), στα ιταλικά (Smirne), στα καταλανικά, τα πορτογαλικά και τα ισπανικά (Esmirna).

Η Σμύρνη έχει πάνω από 3.000 χρόνια καταγεγραμμένης ιστορίας και κατοικείται τουλάχιστον 8.500 χρόνια από τη νεολιθική εποχή.

Βρίσκεται σε μια στρατηγική θέση στον μυχό ενός κόλπου που κινείται προς τα κάτω σε μια βαθιά εσοχή, στο μέσο της μικρασιατικής ακτής. Είναι μια από τις κύριες ναυτικές πόλεις της Μεσογείου για μεγάλο μέρος της ιστορίας της. Η Σμύρνη έχει φιλοξενήσει τους Μεσογειακούς Αγώνες του 1971 και την Πανεπιστημιάδα του 2005, ενώ συμμετείχε και στον Κλιμαθώνιο του 2019.

Η πόλη της Σμύρνης αποτελείται από αρκετές μητροπολιτικές επαρχίες. Από αυτές, η επαρχία Κονάκ αντιστοιχεί στην ιστορική Σμύρνη με την περιοχή της επαρχίας να αποτελεί τον κεντρικό δήμο Σμύρνης (τουρκικά: İzmir Belediyesi‎‎) της πόλης μέχρι το 1984. Με τον σχηματισμό του “Μητροπολιτικού δήμου της Σμύρνης” (τουρκικά: İzmir Büyükşehir Belediyesi‎‎), η πόλη της Σμύρνης ένωσε τις έντεκα αστικές επαρχίες της (αρχικά εννιά) – τις Μπάλτσοβα, Μπαϊρακλί, Μπουρνόβα, Μπουτζά, Τσιγλί, Γκαζιεμίρ, Γκιουζελμπαχτσέ, Καραμπαγλάρ, Καρσούγιακα, Κονάκ και Ναρλουντερέ, ενώ αργότερα εννιά επαρχίες της επαρχίας Σμύρνης συγχωνεύτηκαν με την πόλη.

Το 2013, το πέρασμα του νόμου 6360 καθιέρωσε τις 30 επαρχίες της επαρχίας Σμύρνης ως τμήμα της μητροπολιτικής περιοχής της πόλης.
Η Σμύρνη θεωρείται ως μία από τις αρχαιότερες πόλεις και λιμένες της Μεσογείου και της αρχαίας Ιωνίας. Ιδρύθηκε περί το 3000 π.Χ. και επέζησε μέχρι σήμερα.

Στη μακραίωνη ιστορία της έχει αλλάξει δύο θέσεις. Η πρώτη των προϊστορικών χρόνων που αναφέρει ο Στράβων ως «Παλαιά Σμύρνη» και η δεύτερη που έκτισε ο Μέγας Αλέξανδρος και οι επίγονοι αυτού κατά την ελληνιστική περίοδο. Τη Ρωμαϊκή εποχή απέκτησε αίγλη.

Οι Ρωμαίοι την τίμησαν τρεις φορές με τον εγκωμιαστικό τίτλο της «νεωκόρου» λόγω της εκπληκτικής της ευημερίας. Η Σμύρνη δε ήταν η πρώτη πόλη που αναγνώρισε τη Ρώμη ως θεότητα. Η Εκκλησία της Σμύρνης ήταν μία από τις Επτά Εκκλησίες της Ασίας, που αναφέρονται στην Αποκάλυψη του Ιωάννου. Κατά την πρωτοχριστιανική περίοδο επίσκοποι Σμύρνης διετέλεσε ο Άγιος Βουκόλος και μετέπειτα ο Άγιος Πολύκαρπος που μαρτύρησε στο όρος Πάγος της Σμύρνης.

Ο όρος «Καθολική Εκκλησία» χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά το 110 μ.Χ. σε επιστολή του Αγίου Ιγνατίου Αντιοχείας προς την Εκκλησία της Σμύρνης. Το 1424 η περιοχή κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς. Ωστόσο πριν, αλλά και μετά την κατάληψη της, Βενετοί και Γενουάτες προσπάθησαν αρκετές φορές να τη συμπεριλάβουν στις Δημοκρατίες τους. Στις 13 Σεπτεμβρίου του 1472 Βενετοί, υπό τον Πιέτρο Μοκενίγο, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια κυρίευσαν και κατέστρεψαν την πόλη. Κατοικήθηκε από Έλληνες από την αρχαιότητα μέχρι και την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922 και την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε με τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Ο χριστιανικός πληθυσμός της Σμύρνης είχε υποστεί σφαγές και πριν το 1922. Οι πρώτες σημαντικές βιαιοπραγίες ήταν κατά τα Ορλωφικά το 1770. Τότε είχαν συρρεύσει στη Σμύρνη περί τους 4.000 ενόπλους μουσουλμάνους από διάφορα μέρη με σκοπό να αντιμετωπίσουν τυχόν απόβαση των Ρώσων. Όταν στις 8 Ιουλίου έγινε γνωστή η καταστροφή του Οθωμανικού στόλου στη ναυμαχία του Τσεσμέ, μουσουλμανικός όχλος επιδόθηκε για εκδίκηση σε σφαγή Ελλήνων και άλλων χριστιανών, ακόμα και Ευρωπαίων. Κατά την εκτίμηση του Γάλλου προξένου Πεϊσονέ σφαγιάστηκαν 1.000-1.500 άτομα. Τότε ο αριθμός των Ελλήνων στην πόλη ανερχόταν σε περίπου 20.000 άτομα.

Σφαγές εναντίον Ελλήνων και άλλων χριστιανών έγιναν επίσης τον Μάρτιο του 1797, με αφορμή τον φόνο ενός γενίτσαρου από χριστιανούς. Σε αντίποινα, γενίτσαροι και μουσουλμανικός όχλος σκότωσαν περί τους 1.500 έως 2.000 Έλληνες, σύμφωνα με εκτιμήσεις ξένων διπλωματών που ζούσαν στη Σμύρνη.
Στη Σμύρνη συστάθηκε η «Φιλόμουσος και Φιλάνθρωπος Γραικική Εμπορική Εταιρία», τα κέρδη της οποίας συγκεντρώνονταν για την Ελληνική Επανάσταση. Επικεφαλής της Εφορίας της Σμύρνης τοποθετήθηκε ο Μιχαήλ Ναύτης.

Η Κυριακή Ναύτη από τη Σμύρνη, σύζυγός του Μιχαήλ, ήταν η πρώτη γυναίκα μέλος της Φιλικής Εταιρείας.

Σφαγές έγιναν και κατά τους πρώτους μήνες της Επανάστασης του 1821.

Η είδηση για την επανάσταση στη Βλαχία έφτασε στη Σμύρνη την 17/29 Μαρτίου 1821, οπότε άρχισαν μαζικοί διωγμοί και σφαγές χριστιανών, ακόμα και Δυτικών (“Φράγκων”). Τα γεγονότα περιγράφει, μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός ιεραπόστολος Πλίνι Φισκ που έμενε στην πόλη, όπως και ο Επτανήσιος Σπυρίδων Δεστούνης, πρόξενος της Ρωσίας στη Σμύρνη.

Ένας άγνωστος Μικρασιάτης δωρητής αγόρασε μπαρούτι από τη Σμύρνη και το Αϊβαλί και το προσέφερε μυστικά στον Αγώνα στα μέσα Μαρτίου του 1821. Με το μπαρούτι αυτό έγινε η απελευθέρωση της Καλαμάτας. Συνολικά αγόρασε 270 βαρέλια μπαρούτι -12 οκάδων το ένα- και 6 καντάρια μολύβι (κάθε καντάρι ισούται με 57 κιλά) και τα προσέφερε ως δωρεά στον Αγώνα με προορισμό την Πελοπόννησο. Το πολύτιμο φορτίο μεταφέρθηκε από τη Σμύρνη με καπετάνιο τον Χριστόφορο Μέξη. Το πλοίο κατάφερε και πέρασε όλα τα θαλάσσια μπλόκα και αγκυροβόλησε στην Πελοπόννησο. Το μπαρούτι κατέφτασε στη Μεσσηνία νύχτα και ακολούθως μεταφέρθηκε πάνω σε μουλάρια, από τον Αλμυρό της Βέργας στη Μονή Μαρδακίου στη Νέδουσα, για να ετοιμαστούν τα φυσέκια για τον Αγώνα.

Σύμφωνα με την απογραφή του αγγλικού προξενείου που έγινε το 1891, η ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης (βιλαέτι του Αϊδινίου) τότε είχε συνολικό πληθυσμό 207.000. Από αυτούς, οι Έλληνες ήταν 107.000, Τούρκοι 52.000, Εβραίοι 23.000, Αρμένιοι 12.000, Ιταλοί 6.500, Γάλλοι 2.500, Αυστριακοί 2.200 και Άγγλοι 1.500. Ενώ ο Γάλλος περιηγητής Ντεκάμ, που βρέθηκε στη Σμύρνη μεταξύ 1888-1889 αναφέρει ότι 80.000 Έλληνες κατοικούσαν μέσα στην πόλη.

Τελευταία Αρθρα

Σάντιο Μανέ, πάνω απ’όλα άνθρωπος

Ο Σαντιό Μανέ υπέφερε από πείνα. Δούλευε στα χωράφια. Έπαιζε ποδόσφαιρο ξυπόλητος στους αμμώδεις δρόμους του...

Χάρι Κέιν: ”Θυμάμαι την πρώτη φορά που παίξαμε με την Άρσεναλ”

«Μια μέρα, όταν ήμουν οχτώ ετών, πήγαινα στο πάρκο με τον πατέρα μου και...

Πάμπος Πίττας, ο θρύλος του Απόλλωνα Λεμεσού

Ο Πάμπος Πίττας ήταν ο εγκέφαλος της αριστερής πτέρυγας, η ήρεμη δύναμη που μοίραζε,...

Ματέγια Κέζμαν, η πίστη χαραγμένη στο δέρμα του

Μια πλούσια γενειάδα, ένα καπέλο τραβηγμένο χαμηλά, η έκφραση κάποιου που έχει σταματήσει προ...

Παρομοια αρθρα

Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας και οι δυσκολίες που αντιμετώπισε

Στην αυγή του 20ού αιώνα, ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας αποτελούσε μια ζωντανή και...

H ουσιαστική θεμελίωση της Πολεμικής Αεροπορίας

Η ουσιαστική θεμελίωση της Πολεμικής Αεροπορίας ως όπλου συνδέεται άρρηκτα με το όραμα του...

Η παρουσία της Ελληνικής σημαίας στην Σμύρνη

H παρουσία της ελληνικής σημαίας στην Σμύρνη είναι μια εικόνα γεμάτη συμβολισμούς, που φέρει...