Ροδολίβος, 9 Φεβρουαρίου / 22 Μαρτίου 1919
ΠΡΑΚΤΙΚΟ
Το έτος 1919 και την 9η / 22η Μαρτίου, η Επιτροπή, αφού μετέβη στο Ροδολίβος, προχώρησε στην εξέταση των παρακάτω μαρτύρων:
Εμφανίστηκαν ενώπιόν της οι προύχοντες του χωριού, των οποίων τα ονόματα ακολουθούν:
Κωνσταντίνος Αγηριάδης, 80 ετών, ιδιοκτήτης·
Γεώργιος Χρυσόχόος, 65 ετών, χρυσοχόος·
Γεώργιος Γούσιος, 45 ετών, ιατρός·
Μιχαήλ Χαρίτων, 46 ετών, ιδιοκτήτης·
Φραγκίσκος Αγγελάκης, 43 ετών, ιδιοκτήτης·
Γεώργιος Παπαπέτρου, 68 ετών, παντοπώλης·
Νικόλαος Γιαννούσης, 55 ετών, έμπορος·
Βασίλειος Παπαδανιήλ, 65 ετών, γεωργός·
Αθανάσιος Κολώνζιος, 55 ετών, γεωργός.
Το χωριό καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους στις 6 Αυγούστου 1916.

Παρέμειναν εκεί έως τον Σεπτέμβριο του 1918.

Τον Σεπτέμβριο του 1916 έφτασαν επίσης τουρκικά στρατεύματα, τα οποία παρέμειναν μέχρι τον Ιούνιο του 1917, ημερομηνία των εκτοπισμών.

Ήταν η 3η Ταξιαρχία της 10ης Βουλγαρικής Μεραρχίας που κατέλαβε το Παγγαίο και το Ροδολίβος.
Κατά τη διάρκεια της τουρκικής κατοχής του χωριού, κυβερνήτης ήταν κάποιος συνταγματάρχης Τσούκρι-Μπέης.

Μετά την αποχώρηση των Τούρκων, κυβερνήτης του Ροδολίβους παρέμεινε ο Βούλγαρος συνταγματάρχης του πυροβολικού Ιοσίφοφ, διοικητής της 1ης Ταξιαρχίας της 10ης Μεραρχίας.
Από την αρχή κιόλας της κατοχής τους, οι Βούλγαροι άρχισαν να επιτάσσουν ανθρώπους και ζώα για αγγαρείες, χωρίς καμία αποζημίωση· σχεδόν κανένα από τα επιταγμένα ζώα δεν επιστράφηκε.
Αργότερα επιτάχθηκε και το ζωικό κεφάλαιο για τη διατροφή των στρατευμάτων· στην αρχή πλήρωναν γι’ αυτές τις επιτάξεις, αλλά σύντομα άρχισαν να παίρνουν χωρίς να πληρώνουν· όταν πλήρωναν, έδιναν 100 λέβα για τα πιο ωραία βοοειδή και 6 λέβα για ένα πρόβατο.

Στο τέλος της κατοχής τους, είχαν σχεδόν εξαντλήσει ολοκληρωτικά το ζωικό κεφάλαιο του χωριού.
Όσον αφορά τον αριθμό των ζώων που υπήρχαν στο χωριό, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην Επιτροπή και υπογράφτηκαν από τον δήμαρχο ανταποκρίνονται περίπου στην πραγματικότητα.
Ο βομβαρδισμός προκάλεσε στο χωριό την καταστροφή περίπου δώδεκα σπιτιών· ανεξάρτητα από αυτά, οι Βούλγαροι γκρέμισαν εκ θεμελίων περίπου εκατό σπίτια.
Ο μοναδικός σκοπός αυτών των κατεδαφίσεων ήταν η ιδιοποίηση των ξύλων των οικοδομών, είτε για τη θέρμανση των στρατευμάτων είτε για την κατασκευή καταφυγίων.
Τα σπίτια που κατεδαφίστηκαν ανήκαν, γενικά, σε άτομα που είχαν εκτοπιστεί, μεταναστεύσει ή απουσίαζαν· ωστόσο, τα περισσότερα κατοικούνταν από πρόσφυγες προερχόμενους από εκκενωμένα χωριά.
Οι Βούλγαροι, επιπλέον, λεηλάτησαν και τα κινητά αντικείμενα· όταν ήθελαν ένα έπιπλο ή οποιοδήποτε αντικείμενο, το έπαιρναν απλώς χωρίς καμία διαδικασία.
Τα περισσότερα σπίτια ερευνήθηκαν για την ανεύρεση κρυμμένων όπλων και, για τον λόγο αυτόν —όπως και για πολλούς άλλους, όπως οι αγγαρείες ή η κατηγορία της κατασκοπείας—, οι ξυλοδαρμοί ήταν καθημερινό φαινόμενο.
Ο μάρτυρας Γεώργιος Παπαπέτρου, κατηγορούμενος ότι έκρυβε όπλα, συνελήφθη και ξυλοκοπήθηκε τόσο άγρια ώστε λιποθύμησε και ανέκτησε τις αισθήσεις του μόνο έπειτα από έξι ώρες.

Ο γιατρός Γεώργιος Γούσιος, κατηγορούμενος για κατασκοπεία, συνελήφθη, οδηγήθηκε στη Δράμα και φυλακίστηκε.

πηγή RAPPORTS ET ENQUÊTES DE LA COMMISSION INTERALLIÉE SUR LES VIOLATIONS DU DROIT DES GENS COMMISES EN MACÉDOINE ORIENTALE PAR LES ARMÉES BULGARES