Στις 7 Οκτωβρίου του 1571, ο ενωμένος χριστιανικός στόλος κατατροπώνει τους Οθωμανούς στη Ναυμαχία της Ναυπακτου.
Ανάμεσα στους ναυμάχους και ο μεγάλος Ισπανός συγγραφέας, Miquelon de Cervantes. Το άγαλμα του, έργο του γλύπτη Χαϊμε Μιρ, τοποθετήθηκε στη Ναυπακτο το 2000.
Πολύ πριν κρατήσει την πένα για να γράψει το αθάνατο έργο του Δον Κιχώτης, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες κράτησε το ξίφος – και πολέμησε. Στις 7 Οκτωβρίου 1571, συμμετείχε ως στρατιώτης του Ισπανικού στόλου στη ναυμαχία της Ναυπάκτου, μία από τις σημαντικότερες συγκρούσεις στην ιστορία της Ευρώπης, όπου οι ενωμένες χριστιανικές δυνάμεις της νίκησαν τον στόλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η μάχη αυτή δεν ήταν απλώς μια πολεμική σύγκρουση – ήταν το τέλος του μύθου του «ανίκητου» οθωμανικού ναυτικού και ένα σημείο καμπής στην αναμέτρηση Ανατολής και Δύσης. Ο Θερβάντες, τότε μόλις 24 ετών, υπηρέτησε στο πλοίο Marquesa και πολέμησε με γενναιότητα, αν και σοβαρά άρρωστος. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης τραυματίστηκε βαριά: τρεις σφαίρες τον χτύπησαν, μία από τις οποίες στο αριστερό του χέρι, το οποίο παρέμεινε σχεδόν παράλυτο για το υπόλοιπο της ζωής του. Από τότε, ο ίδιος αυτοσαρκαστικά υπέγραφε ως “el manco de Lepanto” – ο κουλός της Ναυπάκτου.
Κι όμως, δεν υπήρχε καθόλου πικρία στα λόγια του για τον τραυματισμό του. Αντιθέτως, ο Θερβάντες θεωρούσε τη συμμετοχή του στη ναυμαχία τιμή ανώτερη από όλα τα λογοτεχνικά του έργα. Σε επιστολές και προλόγους, έγραφε με υπερηφάνεια πως έχασε το χέρι του «στη μεγαλύτερη ναυμαχία που είδαν αιώνες και άνθρωποι».
Η εμπειρία της Ναυπάκτου δεν τον διαμόρφωσε μόνο ως άνθρωπο, αλλά και ως συγγραφέα. Ο κόσμος του Δον Κιχώτη είναι γεμάτος ήρωες που πολεμούν για αξίες μεγαλύτερες από τον εαυτό τους – όπως ακριβώς έκανε και ο ίδιος στη γαλέρες της Μεσογείου.
Η ιστορία του Θερβάντες στη Ναύπακτο υπενθυμίζει ότι οι μεγάλοι λογοτέχνες δεν είναι πάντα απομονωμένοι διανοούμενοι, αλλά άνθρωποι που βίωσαν την Ιστορία με το σώμα και την ψυχή τους. Και ίσως γι’ αυτό μπόρεσε ο Θερβάντες να γράψει έναν ήρωα σαν τον Δον Κιχώτη: έναν άνθρωπο που, ακόμα και τραυματισμένος, δεν έπαψε να πιστεύει σε έναν κόσμο πιο γενναίο, πιο δίκαιο, πιο ανθρώπινο.
Οδός Ελλήνων
