Στις 29 Ιουνίου 1913 η πόλις των Σερρών μέσα από τις στάχτες και τα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους οι προσωρινοί κατακτητές της, συγκλονισμένη από τις εκατοντάδες αθώους Σερραίους που σφαγιάσθηκαν αδίκως μέσα σε λίγες ημέρες, προβάλλει ελεύθερη μετά από 500 σχεδόν χρόνια σκλαβιάς .
Τις ημέρες που χρειάστηκαν για να φτάσει απελευθερωτής ο ελληνικός στρατός υπό τους Κωνσταντίνο Μαζαράκη και Ναπολέοντα Σωτήλη , ο μητροπολίτης Σερρών Απόστολος (Χριστοδούλου) στάθηκε φύλακας των χιλιάδων αθώων ψυχών και διέσωσε από βέβαιες εκτελέσεις όσους περισσότερους κατοίκους των Σερρών μπόρεσε . Ο ρόλος του την περίοδο εκείνη αξιομνημόνευτος .
Χρόνια Πολλά στην πόλη μας !!
Τιμή και Δόξα σε όλους στους επώνυμους και ανώνυμους υπερασπιστές του ελληνικού φρονήματος , σε όσους θυσιάστηκαν για το υψηλότατο ιδανικό!
Η πόλη των Σερρών και οι γύρω περιοχές βρίσκονταν υπό τον οθωμανικό ζυγό ήδη από το 1383, εβδομήντα χρόνια πριν από την άλωση της Πόλης.
Υπήρξε από τις πρώτες περιοχές της Ελλάδας που καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς και μία από τις τελευταίες που ενσωματώθηκαν στον εθνικό κορμό, στις 29 Ιουνίου 1913.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, οι Σέρρες αναδείχθηκαν σε σπουδαίο εμπορικό και πνευματικό κέντρο με διεθνή ακτινοβολία.
Η ονομασία «Αθήνα της Ανατολικής Μακεδονίας», που της είχε αποδοθεί, δεν απείχε και πολύ από την πραγματικότητα.
Οι κάτοικοι των Σερρών, στην πλειονότητά τους ελληνικής καταγωγής, ποτέ δεν έπαψαν να αγωνίζονται. Πρώτα να επιβιώσουν, περισώζοντας από τον αφανισμό τη γλώσσα και τη θρησκεία τους και στη συνέχεια να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Μεγάλη ήταν η συμβολή τους στην Εθνική Παλιγγενεσία, με την εμβληματική φιγούρα του Εμμανουήλ Παππά και στον Μακεδονικό Αγώνα.
Γενικά, η ζωή των Σερραίων κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν γεμάτη αίμα, δάκρυα και ανασφάλεια.
Την παραμονή των Βαλκανικών Πολέμων, που σήμαναν την ενσωμάτωση των Σερρών στο ελληνικό κράτος, η πόλη αριθμούσε 42.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 22.000 ήταν ορθόδοξοι Έλληνες, οι 18.000 μουσουλμάνοι και οι 2.000 Εβραίοι. Στις 4 Οκτωβρίου του 1912 ξέσπασε ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος, με αντιπάλους από τη μία πλευρά την Ελλάδα, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο και τη Βουλγαρία και από άλλη τη θνήσκουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία.
