Ήταν άνοιξη του 1942, στην καρδιά της γερμανικής Κατοχής.
Η Αθήνα βίωνε τον εφιάλτη της πείνας και του τρόμου, όμως το ποδόσφαιρο παρέμενε μια από τις ελάχιστες διεξόδους της λαϊκής ψυχής.
Οι ποδοσφαιριστές, έχοντας ιδρύσει την Ένωση Ελλήνων Αθλητών, προσπαθούσαν να διοργανώνουν αγώνες για να μαζεύουν χρήματα, τρόφιμα και φάρμακα για τους φυματικούς συναθλητές τους και τους νοσηλευόμενους στο νοσοκομείο «Σωτηρία».
Έτσι κανονίστηκε ένα μεγάλο φιλικό ντέρμπι ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και την ΑΕΚ στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.
Η λαχτάρα του κόσμου ήταν τέτοια που το γήπεδο γέμισε ασφυκτικά με περισσότερους από 15.000 όρθιους και στοιβαγμένους φιλάθλους, ενώ χιλιάδες άλλοι είχαν μείνει απέξω, αποκλεισμένοι στους γύρω δρόμους.
Λίγο πριν από τη σέντρα, οι δυνάμεις κατοχής αποφάσισαν να επέμβουν, θέλοντας να εκμεταλλευτούν οικονομικά και πολιτικά το γεγονός. Ανακοίνωσαν στις διοικήσεις των ομάδων ότι το γήπεδο ήταν επιταγμένο, ότι ένα μεγάλο μέρος των εσόδων θα πήγαινε υποχρεωτικά στις κατοχικές αρχές και, σαν να μην έφτανε αυτό, επέβαλαν ως διαιτητή της αναμέτρησης έναν Αυστριακό αξιωματικό των ναζιστικών στρατευμάτων.
Όταν οι ποδοσφαιριστές των δύο ομάδων, με μπροστάρηδες τον Κλεάνθη Μαρόπουλο και τον Τρύφωνα Τζανετή από την ΑΕΚ και τον Τάσο Κρητικό από τον Παναθηναϊκό, έμαθαν τους όρους, αρνήθηκαν κατηγορηματικά να γίνουν μαριονέτες των κατακτητών. Αντί να βγουν για το ματς, οι παίκτες των δύο αιώνιων αντιπάλων βγήκαν μαζί στον αγωνιστικό χώρο, προχώρησαν προς τις εξέδρες και εξήγησαν απευθείας στους φιλάθλους τι ακριβώς είχε συμβεί και γιατί επέλεγαν να μην αγωνιστούν.
Η αντίδραση του πλήθους ήταν ακαριαία και ισοπεδωτική.
Το γήπεδο μετατράπηκε σε καζάνι που έβραζε.
Εξαγριωμένοι φίλαθλοι και των δύο ομάδων όρμησαν στο τερέν, ξήλωσαν τις ξύλινες εξέδρες, γκρέμισαν τα δοκάρια και κατέστρεψαν οτιδήποτε μπορούσε να θυμίζει τη διοργάνωση των Ναζί.
Η οργή μεταφέρθηκε αμέσως έξω από τα τείχη της Λεωφόρου.
και φίλαθλοι, ενωμένοι κάτω από την ίδια γροθιά, συγκρότησαν μια αυθόρμητη, τεράστια αντιφασιστική πορεία.
Με συνθήματα κατά του φασισμού και του ναζισμού, διέσχισαν την Πατησίων και κατευθύνθηκαν προς την πλατεία Ομονοίας, αποτελώντας μία από τις πρώτες μαζικές, παλλαϊκές εκδηλώσεις αντίστασης στους δρόμους της Αθήνας.
Η διαδήλωση διαλύθηκε τελικά με τη βίαιη επέμβαση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής, όμως το μήνυμα είχε ήδη σταλεί.
Το «αντιστασιακό ντέρμπι» δεν ξεκίνησε ποτέ με σφυρίχτρα, αλλά έμεινε στην ιστορία ως μια από τις πιο περήφανες και απροσκύνητες στιγμές του ελληνικού αθλητισμού, αποδεικνύοντας ότι η μπάλα μπορεί να γίνει το πιο ισχυρό καταφύγιο αξιορέπειας και ελευθερίας.
