Κοντά στο Φαναράκι του Βοσπόρου και το Ρούμελη Καβάκ, σε ένα ύψωμα πάνω από τα νερά του Στενού, βρισκόταν κάποτε η ιστορική Μονή του Μαύρου Μώλου, οι απαρχές της οποίας ανάγονται, σύμφωνα με την παράδοση, στους βυζαντινούς χρόνους.
Η ονομασία της συνδεόταν με τον παλιό τεχνητό λιμένα της περιοχής, που οι Ρωμιοί αποκαλούσαν Μαύρο Μώλο. Εκεί υπήρχαν ναοί, αγιάσματα και ιδιαίτερα τιμώμενη ήταν η εικόνα της Παναγίας, γνωστής ως Παναγία Μαυρομωλίτισσα ή Παντάνασσα.
Ήδη από τον 16ο και τον 17ο αιώνα, ιστορικές μαρτυρίες μιλούν για τη Μονή και για το μεγάλο πλήθος των πιστών που έφθαναν εκεί για να προσκυνήσουν. Η γιορτή της Παναγίας συγκέντρωνε χιλιάδες ανθρώπους και αποτελούσε ένα από τα σημαντικά προσκυνήματα των Ρωμιών της περιοχής. Αρχικά η πανήγυρη συνδεόταν με τη 15η Αυγούστου και αργότερα καθιερώθηκε στις 23 Αυγούστου, στα εννιάμερα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Το 1713, η Μονή καταστράφηκε. Η ιστορική εικόνα της Μαυρομωλίτισσας διασώθηκε και μεταφέρθηκε στον ναό των Ασωμάτων στο Μέγα Ρεύμα (Αρναούτκιοϊ), όπου οι Ρωμιοί συνέχισαν να την τιμούν με ιδιαίτερη ευλάβεια.
Η καταστροφή της Μονής, όμως, δεν έσβησε την παράδοση. Για πολλά χρόνια οι Μεγαρευμιώτες επέστρεφαν στον Μαύρο Μώλο στις 23 Αυγούστου, μεταφέροντας μαζί τους την εικόνα. Με καΐκια, μοτόρια και αργότερα βαποράκια έφθαναν στο ύψωμα του παλιού μοναστηριού, όπου βρισκόταν το αγίασμα, και τελούσαν τον Αγιασμό. Ήταν ένα προσκύνημα που ένωνε τη μνήμη του τόπου με την πίστη και τη ζωή της Ρωμιοσύνης του Βοσπόρου.
Και η παράδοση αυτή δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Η Παναγία η Μαυρομωλίτισσα εξακολουθεί να τιμάται στο Μέγα Ρεύμα του Βοσπόρου, όπου φυλάσσεται η ιστορική εικόνα της, και η μνήμη της γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου.




