Το καλντερίμι της οδού Φρανκ στη Σμύρνη ήταν ακόμα νωπό από την πρωινή υγρασία του Αιγαίου, όταν ο λοχίας Άλιστερ ΜακΛίν σταμάτησε μπροστά στον πάγκο της κυρά-Κατίνας.

Ήταν καλοκαίρι του 1920. Η Σμύρνη ανάσαινε σε έναν δικό της, μεθυστικό ρυθμό — έναν ρυθμό που έμοιαζε να αιωρείται ανάμεσα στην προσμονή ενός λαμπρού μέλλοντος και την υπόκωφη ανησυχία του πολέμου που ακόμα έκαιγε στα βάθη της Ανατολίας.

Ο Άλιστερ, με την παραδοσιακή σκωτσέζικη φούστα του Highland συντάγματός του να φαντάζει εξωτική μες στην καρδιά του Λεβάντε, διορθώνει το αποικιακό του καπέλο. Δίπλα του, δύο σύντροφοί του από το σώμα των Βρετανών αξιωματικών συζητούν χαμηλόφωνα με τα χέρια στις τσέπες.

«Look at this, Arthur», ψιθυρίζει ο ένας. «Αυτή η πόλη δεν ανήκει σε κανέναν βασιλιά. Ανήκει στις μυρωδιές της.»

Και πράγματι, η Σμύρνη εκείνο το πρωινό μύριζε ώριμα σύκα, φρέσκο δυόσμο, βρεγμένο χώμα και καβουρδισμένο καφέ.

Η κυρά-Κατίνα, με τα μανίκια σηκωμένα και τα γκρίζα μαλλιά μαζεμένα πίσω, τακτοποιεί με προσοχή τα κοφίνια της. Στα μάτια της δεν υπάρχει φόβος για τους ξένους στρατιώτες. Έχει δει τόσες και τόσες στολές να περνούν από τα μάτια της… Τώρα, όμως, ψηλά πάνω από το κεφάλι της, ανάμεσα στα φυλλώματα του μεγάλου πλατάνου, κυματίζει η γαλανόλευκη. Για την Κατίνα, εκείνο το κομμάτι ύφασμα είναι η υπόσχεση πως τα όνειρα γενεών είχαν επιτέλους ριζώσει.

Λίγα βήματα πιο πέρα, η μικρή της εγγονή, η Ελένη, στέκεται μαγεμένη. Κοιτάζει τις καρό κάλτσες του Σκωτσέζου και το περίεργο σποράν —το δερμάτινο τσαντάκι— που κρέμεται στη μέση του. Ο Άλιστερ νιώθει το βλέμμα του παιδιού. Γυρίζει, της χαμογελάει με εκείνο το βρετανικό, συγκρατημένο αλλά ζεστό χαμόγελο, και της τείνει μια μικρή καραμέλα βουτύρου που είχε ξεμείνει στην τσέπη του χιτωνίου του.

Στο βάθος του δρόμου, ένας Έλληνας φαντάρος περπατά με σταθερό βήμα, με το όπλο στον ώμο. Οι ματιές τους διασταυρώνονται — ο Σκωτσέζος των Highlands, η Μικρασιάτισσα μάνα, ο στρατιώτης από την ηπειρωτική Ελλάδα. Ένα μωσαϊκό από πεπρωμένα που συναντήθηκαν τυχαία σε μια γωνιά της Ιστορίας.

Αν μπορούσαμε να παγώσουμε τον χρόνο, θα βλέπαμε πως εκείνη η στιγμή ήταν μια όαση ειρήνης. Κανείς τους δεν ήξερε τι θα έφερνε το 1922. Κανείς δεν φανταζόταν τους καπνούς που θα σκέπαζαν την προκυμαία. Εκείνο το πρωί του 1920, όμως, η Σμύρνη ήταν απλώς ζωντανή. Το φως του ήλιου έπεφτε μαλακά πάνω στα ξύλινα σαχνισιά, οι κουβέντες των αντρών μπερδεύονταν με τις φωνές των εμπόρων, και η ζωή συνεχιζόταν, όμορφη και ανυπόμονη, πάνω στο ζεστό καλντερίμι.

Πηγή- Ομφαλός της γης