Η τραγωδία του Ποντιακού Ελληνισμού και η ευρύτερη Μικρασιατική Καταστροφή συνδέονται άρρηκτα με τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες της εποχής, τις στρατηγικές επιλογές των μεγάλων δυνάμεων και τον έντονο εσωτερικό διχασμό στην Ελλάδα.
Η Αντάντ, δηλαδή οι συμμαχικές δυνάμεις της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, αντιμετώπισε το ζήτημα της Εγγύς Ανατολής με βάση τα δικά της αποικιακά και οικονομικά συμφέροντα, χρησιμοποιώντας συχνά τις ελληνικές διεκδικήσεις ως εργαλείο πίεσης προς την καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, χωρίς όμως να δεσμευτεί σε μια ουσιαστική και μόνιμη στρατιωτική ή οικονομική στήριξη, ιδιαίτερα όταν άρχισε να αναδεικνύεται το εθνικιστικό κίνημα του Μουσταφά Κεμάλ.
Την ίδια στιγμή, η Σοβιετική Ένωση, επιδιώκοντας να σπάσει τη διεθνή της απομόνωση και να αντιμετωπίσει την περικύκλωση από τις καπιταλιστικές δυνάμεις της Δύσης, βρήκε στον Κεμάλ έναν φυσικό σύμμαχο, με αποτέλεσμα να υπογράψει τη συνθήκη της Μόσχας και να του παράσχει κρίσιμη οικονομική βοήθεια, χρυσό, αλλά και βαρύ οπλισμό, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε άμεσα στα μέτωπα της Μικράς Ασίας και συνέβαλε καθοριστικά στην εξόντωση και τον διωγμό των χριστιανικών πληθυσμών.
Από την πλευρά του, ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατέβαλε τεράστιες και συστηματικές διπλωματικές προσπάθειες για να εξασφαλίσει τη διεθνή αναγνώριση των δικαίων του ελληνισμού, πετυχαίνοντας αρχικά τη θριαμβευτική Συνθήκη των Σεβρών, ενώ παράλληλα στήριξε το αίτημα των Ποντίων για τη δημιουργία αυτόνομης Ποντιακής Δημοκρατίας ή, εναλλακτικά, μιας ομοσπονδίας με την Αρμενία, αν και οι γεωγραφικές αποστάσεις και η απροθυμία των συμμάχων να στείλουν στρατό στον απομονωμένο Πόντο κατέστησαν αυτό το όραμα εξαιρετικά δύσκολο στην υλοποίησή του.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά με τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920, όταν η Ηνωμένη Αντιπολίτευση ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενη την άμεση αποστράτευση και την επιστροφή των στρατιωτών στα σπίτια τους, όμως αμέσως μετά την άνοδό της, όχι μόνο δεν σταμάτησε τον πόλεμο, αλλά προχώρησε σε μια ριψοκίνδυνη εκστρατεία στα βάθη της Ανατολίας, απομονωμένη διπλωματικά, καθώς η επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου έδωσε την τέλεια αφορμή στους συμμάχους της Αντάντ να άρουν κάθε υποστήριξη προς την Ελλάδα, να κηρύξουν ουδετερότητα και να στραφούν σταδιακά προς τη σύναψη χωριστών συμφωνιών με τον Κεμάλ.
Αυτή η πολιτική και στρατιωτική απομόνωση, σε συνδυασμό με την ενισχυμένη κεμαλική επίθεση, οδήγησε στην κατάρρευση του μετώπου και ολοκλήρωσε τη γενοκτονία των Ποντίων και τον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων, αφήνοντας μια ανεπούλωτη πληγή στην εθνική μνήμη.
Η τραγωδία του Ποντιακού Ελληνισμού και η ευρύτερη Μικρασιατική Καταστροφή συνδέονται άρρηκτα με τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες της εποχής, τις στρατηγικές επιλογές των μεγάλων δυνάμεων και τον έντονο εσωτερικό διχασμό στην Ελλάδα.