Αφίσα παράστασης του μικρασιάτη μασίστα και αθλητή πάλης, Παναγή Κουταλιανου (1847–1916).
Ο άνθρωπος αυτός ήταν ένας αληθινός λαϊκός ήρωας και σύμβολο υπερφυσικής δύναμης για τον απανταχού ελληνισμό,όχι μόνο την Μικρά Ασία.Το όνομά του έγινε συνώνυμο της παλικαριάς, σε σημείο που η φράση “Τι είσαι, ο Κουταλιανός;” χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.
Γεννήθηκε στην Μικρά Ασία,στην Κούταλη της Προποντίδας (εξού και το επώνυμο Κουταλιανός). Από μικρός εργάστηκε ως ναυτικός, όπου και άρχισε να δείχνει τη φοβερή μυϊκή του δύναμη. Λέγεται ότι μπορούσε να σηκώσει άγκυρες και βάρη που χρειάζονταν πολλούς άνδρες μαζί.
Ο Κουταλιανός ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Ευρώπη, Ρωσία), συμμετέχοντας σε αγώνες πάλης και επιδείξεις δύναμης.
Φημιζόταν ότι δεν έχασε ποτέ σε επίσημο αγώνα.
Τα νούμερά του ήταν εντυπωσιακά για την εποχή. Λύγιζε σιδερένιες ράβδους, έσπαγε αλυσίδες με το στήθος του και σήκωνε τεράστιους βράχους.
Το πιο διάσημο κατόρθωμά του ήταν όταν σήκωσε στην πλάτη του ένα κανόνι, το οποίο και πυροδότησε!
Ήταν ένας άνδρας μεσαίου αναστήματος αλλά με τρομερή μυϊκή διάπλαση. Στις παραστάσεις του φορούσε συνήθως ένα, δέρμα τίγρης το οποίο έγινε το σήμα κατατεθέν του, ενισχύοντας την εικόνα του αδάμαστου άνδρα.
Σε μια εποχή που η Ελλάδα προσπαθούσε να βρει την αυτοπεποίθησή της, ο Κουταλιανός αποτελούσε πηγή εθνικής υπερηφάνειας.
“Ήταν ο άνθρωπος που αποδείκνυε στους ξένους ότι η ελληνική ψυχή και το σώμα παραμένουν αήττητα.”
Ο Μάνος Λοΐζος και ο Λευτέρης Παπαδόπουλος έγραψαν το πασίγνωστο τραγούδι «Ο Κουταλιανός», το οποίο ερμήνευσε μοναδικά ο Γιάννης Καλατζής.
Η παράδοση της δύναμης συνεχίστηκε στην οικογένειά του, με τον γιο του και τον εγγονό του να ασχολούνται επίσης με την πάλη και τις επιδείξεις δύναμης.
Στη Νέα Κούταλη της Λήμνου (όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την πατρίδα του) δεν υπάρχει μουσείο ακόμα αφιερωμένο στη ζωή και τα κατορθώματά του.
Ο Παναγής Κουταλιανός ήταν για την Ελλάδα ό,τι ο Ηρακλής για την αρχαιότητα ένας ζωντανός μύθος που μετέτρεψε τη σωματική δύναμη σε λαϊκή τέχνη και εθνικό ηθικό.
Αρχείο Συνδέσμου Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών Χαλανδρίου “Ρίζες”.
