Ο Παναιτωλικός ιδρύθηκε την Τρίτη 9 Μαρτίου του 1926 με σκοπό, όπως αναφέρει το καταστατικό του…
«Την ανάπτυξιν και έντασιν Γυμναστικού και Αγωνιστικού φρονήματος, Την – ΗΘΙΚΗΝ – επίβλεψιν και την δυνατήν μετασχολικήν εκπαίδευσιν των ανηλίκων, δια παιδονομίας και ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ή κυριακών Σχολών!».
Οι άνθρωποι είχαν την ιδέα της δημιουργίας του συλλόγου έκαναν πράξη το: «Νους υγιής εν σώματι υγιή».
Η πρωτόγνωρη σκέψη και στόχος των ιδρυτών, να παρέχει εγκύκλια μόρφωση στ’ άπορα παιδιά μέσω των Νυκτερινών Σχολών του, πρόσθεσε στο τίτλο του την λέξη «Φιλεκπαιδευτικός» και κατέστη παράδειγμα προς μίμηση όλων των Συλλόγων στην Ελλάδα. Πέραν του αθλητισμού, η κοινωνική προσφορά του ήταν τεράστια σε πολύ δύσκολες εποχές. Εκατοντάδες φτωχόπαιδα μάθανε γράμματα στις Νυχτερινές Σχολές που λειτουργούσε και σταδιοδρόμησαν υπερήφανα στην κοινωνία.
Ο μοναδικός στην Ελλάδα και ίσως παγκόσμια Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος. Έργο σημαντικό, μοναδικό, ασύλληπτο.
Το «Φιλεκπαιδευτικός» στον τίτλο του, το απέκτησε επίσημα στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου στις 15/12/1935. Το Φιλεκπαιδευτικό έργο του ο Παναιτωλικός το άρχισε δυναμικά το 1926 με δύο τμήματα και το 1932 με ένα τρίτο:α) Την Παιδονομία, από τον Απρίλιο του 1926 μέχρι τέλους του 1933.β) Τις Νυχτερινές Σχολές από τον Οκτώβριο του 1926 μέχρι τον Ιούνιο του 1983.γ) Το Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας, που ιδρύεται στις 14 Νοεμβρίου 1932, με άγνωστη προσφορά. Από τα τρία τμήματα του Φιλεκπαιδευτικού Παναιτωλικού, η κορωνίδα είναι οι Ν.Σ. με 57 χρόνια λειτουργίας.
Το καμάρι του Συλλόγου και της Αγρινιώτικης Κοινωνίας, που το στήριξε όλα τα χρόνια με πάθος.
Μπροστάρηδες σ’ αυτή την προσπάθεια οι ευεργέτες Αφοί Παπαστράτου, που δεν έλειπαν από καμία κοινωνική προσφορά. «Πρώτα η Νυχτερινή Σχολή και μετά όλα τ’ άλλα» ήταν το σλόγκαν κάθε Δ.Σ. του Παναιτωλικού.
Αρκετές φορές μάλιστα ο «Π» χρησιμοποίησε τις Ν.Σ. ως ασπίδα, ως άλλοθι, ως πολιορκητικό κριό, αλλά και ως βιτρίνα που πάντα ήταν στολισμένη και ας μην είχε τίποτε άλλο να πουλήσει.
Το σημαντικό αυτό έργο έγινε πανελλήνια γνωστό και τον Παναιτωλικό προσπάθησαν να μιμηθούν μετά από 20-30 χρόνια πρώτα ο Φιλολογικός όμιλος «Παρνασσός» και αργότερα η Εταιρεία Ελληνικών Σπουδών Αθηνών.
